Depresja to zaburzenie nastroju wpływające na emocje, myślenie, ciało i zachowanie. Nie jest „złym dniem” ani naturalnym smutkiem. Oznacza długotrwałe obniżenie nastroju lub utratę zainteresowań, pogorszenie funkcjonowania i objawy somatyczne.…

Depersonalizacja to subiektywne poczucie oderwania od siebie — własnych myśli, emocji, ciała lub działań. Osoba może czuć się jak obserwator, działać „automatycznie” albo „nie jak ona sama”. Zdarza się krótkotrwale…

Delirium (majaczenie) to ostry, zwykle odwracalny zespół zaburzeń świadomości i uwagi o nagłym początku, z dobowymi fluktuacjami. Chory jest przytomny, ale ma trudność z podtrzymaniem uwagi, orientacją i logicznym myśleniem;…

Deindywidualizacja to zjawisko w psychologii społecznej: spada samoświadomość i samokontrola, gdy sprzyja temu anonimowość, silne pobudzenie lub obecność w dużej grupie. Uwaga przesuwa się z własnych standardów na bodźce i…

Deficyt uwagi to utrwalona trudność w utrzymaniu koncentracji, filtrowaniu bodźców i kontynuowaniu zadania mimo dystrakcji. To objaw funkcjonowania poznawczego, nie samodzielna diagnoza medyczna. Może mieć charakter krótkotrwały (np. po nieprzespanej…

Defensywność to automatyczna, obronna reakcja psychiczna i behawioralna na komunikat odebrany jako krytyka, zagrożenie wizerunku lub bezpieczeństwa. Może przyjmować formę tłumaczenia się, kontrataku, bagatelizowania, zmiany tematu albo zamarcia w milczeniu.…

Decentracja to umiejętność przesuwania uwagi i perspektywy poza własne „ja”. Pomaga zobaczyć sytuację oczami innych oraz traktować własne myśli jako zjawiska umysłowe, nie jako bezdyskusyjne fakty. W psychologii rozwojowej odnosi…

Cynizm to poznawczo‑emocjonalna postawa: uogólniona nieufność wobec ludzi i instytucji oraz nawyk przypisywania innym ukrytych, egoistycznych motywów. W psychologii opisuje się go zarówno jako cechę (styl myślenia), jak i komponent…

Najważniejsze informacje Dobierz strategię do poziomu kontroli: masz wpływ — działaj zadaniowo; brak wpływu — pracuj z emocjami i znaczeniem. Unikanie krótkoterminowo obniża napięcie, ale przewlekle nasila problemy i odsuwa…

Ciągłość Ja to subiektywne, względnie stabilne poczucie bycia sobą w czasie: wspomnienia, wartości i historia składają się na rozpoznawalną całość mimo zmian ról, nastroju czy otoczenia. W psychologii i psychiatrii…