Facylitacja społeczna to zmiana jakości wykonania zadania wywołana samą obecnością innych osób. Proste, dobrze przećwiczone czynności zwykle idą szybciej i precyzyjniej, a złożone, nowe lub wymagające dużej uwagi – gorzej.…

Etyka zawodowa to zestaw zasad i wartości regulujących odpowiedzialne, bezpieczne i uczciwe postępowanie specjalistów zdrowia psychicznego. W psychologii i psychiatrii wyznacza granice relacji z pacjentem, chroni jego prawa (m.in. prywatność…

Endogenność oznacza pochodzenie zjawiska „od wewnątrz” systemu lub organizmu. W psychiatrii i psychologii klinicznej historycznie używano jej do opisu zaburzeń, w których przeważają czynniki biologiczne (np. genetyczne, neurochemiczne), w przeciwieństwie…

Empatia to zdolność rozumienia perspektywy drugiej osoby (empatia poznawcza) oraz współodczuwania jej emocji (empatia afektywna). W praktyce łączy uważne słuchanie, zauważanie sygnałów niewerbalnych i regulowanie własnych reakcji tak, by odpowiedzieć…

Emocje wtórne to przeżycia nakładające się na emocje pierwotne (podstawowe), kształtowane przez interpretację sytuacji, przekonania i normy społeczne. Przykładowo złość może przykrywać lęk, a wstyd – smutek. Nie są diagnozą…

Emocje pierwotne to wrodzone, szybkie stany afektywne wyzwalane przez bodźce o znaczeniu biologicznym (np. zagrożenie, strata, bliskość, osiągnięcie). Pojawiają się wcześnie w rozwoju, są rozpoznawalne międzykulturowo na poziomie ekspresji i…

Emocje to krótkotrwałe, złożone reakcje organizmu na bodźce wewnętrzne i zewnętrzne. Uruchamiają zmiany w ciele – pracę układu autonomicznego, napięcie mięśni, mimikę – oraz skupiają uwagę, włączają ocenę poznawczą i…

Ekspresja emocjonalna to sposób ujawniania przeżywanych emocji poprzez język, ton głosu, mimikę, gesty, postawę ciała i zachowania. Nie jest tym samym co „odczuwanie” emocji — można odczuwać silnie, a wyrażać…

Egocentryzm to skłonność do ujmowania świata głównie z własnej perspektywy, z ograniczoną zdolnością do „decentrowania” uwagi na cudze myśli, potrzeby i kontekst. W rozwoju jest normą u małych dzieci i…

Ego w psychologii i psychiatrii to zespół funkcji odpowiedzialnych za kontakt z rzeczywistością, regulację emocji, kontrolę impulsów, planowanie, poczucie tożsamości oraz użycie mechanizmów obronnych. To nie „próżność” ani „samolubstwo”, lecz…