Metapoznanie to świadomość i kontrola własnego myślenia: jak się uczę, co zapamiętuję, kiedy się mylę i jak to koryguję. Obejmuje monitorowanie (sprawdzanie: „jak mi idzie?”) oraz regulację (zmianę strategii, tempa,…

Mentalizacja to zdolność rozumienia siebie i innych przez odwołanie do stanów umysłu: emocji, przekonań, intencji, pragnień i uwagi. Zamiast brać zachowanie dosłownie, stawiasz pytania: „co mogłem czuć?”, „na co mogła…

Mechanizmy obronne to automatyczne sposoby radzenia sobie z napięciem i trudnymi emocjami. Działają poza pełną świadomością, pomagając utrzymać poczucie ciągłości i bezpieczeństwa. Same w sobie nie są „dobre” ani „złe”…

Libido to subiektywne poczucie popędu seksualnego — gotowość do inicjowania lub angażowania się w aktywność seksualną. W psychiatrii i psychologii uznaje się je za zjawisko biopsychospołeczne: kształtują je hormony, neuroprzekaźniki,…

Najważniejsze informacje Zmartwienia trwające ≥6 miesięcy, obejmujące wiele tematów i trudne do zatrzymania, wskazują na GAD — umów wizytę u specjalisty. To nie „słabość charakteru”: o GAD świadczy nasilenie, przewlekłość…

Lęk społeczny (zaburzenie lęku społecznego, potocznie: fobia społeczna) to utrwalony, silny strach przed oceną innych, który prowadzi do unikania sytuacji społecznych lub wyraźnego dyskomfortu w ich trakcie. Pojawia się lęk…

Najważniejsze informacje Norma: krótkotrwałe napięcie przed ważnym wydarzeniem; sygnał ostrzegawczy: uporczywy lęk, unikanie i spadek funkcjonowania utrzymujące się tygodniami. Lęk antycypacyjny skupia się na jednym zdarzeniu; w lęku uogólnionym obawy…

Najważniejsze informacje Naturalny lęk pomaga reagować na niepewność; problem zaczyna się, gdy jest częsty, nasilony i ogranicza codzienne funkcjonowanie. Umów konsultację, jeśli objawy utrzymują się tygodniami, pojawiają się napady paniki,…

Labilność emocjonalna to skłonność do szybkich, intensywnych i niekiedy nieadekwatnych zmian uczuć, trudnych do przewidzenia i do samodzielnej regulacji. Nastrój potrafi w krótkim czasie przejść od smutku do złości czy…

Kryzys emocjonalny to nagłe, przytłaczające nasilenie uczuć i myśli, które chwilowo przekracza twoje możliwości radzenia sobie. Często pojawia się po silnym stresorze (strata, rozstanie, konflikt, diagnoza choroby) lub wskutek kumulacji…