Motywacja zewnętrzna to podejmowanie działania dla nagród, pochwał lub uniknięcia kary — korzyści spoza samej aktywności. Obok niej stoi motywacja wewnętrzna (działanie z ciekawości, sensu, wartości). W praktyce to: wynagrodzenie,…
Motywacja wewnętrzna to skłonność do działania dlatego, że sama czynność jest interesująca, wartościowa lub daje poczucie sensu. W psychologii łączy się ją z potrzebą autonomii, kompetencji i relacji. Gdy te…
Motywacja to zespół procesów, które uruchamiają, ukierunkowują i podtrzymują działanie. Wyjaśnia, kiedy podejmujemy wysiłek, wracamy do zadań mimo trudności albo je odkładamy. Klinicznie opisuje się ją przez energię (siłę pobudzenia),…
Metapoznanie to świadomość i kontrola własnego myślenia: jak się uczę, co zapamiętuję, kiedy się mylę i jak to koryguję. Obejmuje monitorowanie (sprawdzanie: „jak mi idzie?”) oraz regulację (zmianę strategii, tempa,…
Mentalizacja to zdolność rozumienia siebie i innych przez odwołanie do stanów umysłu: emocji, przekonań, intencji, pragnień i uwagi. Zamiast brać zachowanie dosłownie, stawiasz pytania: „co mogłem czuć?”, „na co mogła…
Mechanizmy obronne to automatyczne sposoby radzenia sobie z napięciem i trudnymi emocjami. Działają poza pełną świadomością, pomagając utrzymać poczucie ciągłości i bezpieczeństwa. Same w sobie nie są „dobre” ani „złe”…
Libido to subiektywne poczucie popędu seksualnego — gotowość do inicjowania lub angażowania się w aktywność seksualną. W psychiatrii i psychologii uznaje się je za zjawisko biopsychospołeczne: kształtują je hormony, neuroprzekaźniki,…
Najważniejsze informacje Zmartwienia trwające ≥6 miesięcy, obejmujące wiele tematów i trudne do zatrzymania, wskazują na GAD — umów wizytę u specjalisty. To nie „słabość charakteru”: o GAD świadczy nasilenie, przewlekłość…
Lęk społeczny (zaburzenie lęku społecznego, potocznie: fobia społeczna) to utrwalony, silny strach przed oceną innych, który prowadzi do unikania sytuacji społecznych lub wyraźnego dyskomfortu w ich trakcie. Pojawia się lęk…
Najważniejsze informacje Norma: krótkotrwałe napięcie przed ważnym wydarzeniem; sygnał ostrzegawczy: uporczywy lęk, unikanie i spadek funkcjonowania utrzymujące się tygodniami. Lęk antycypacyjny skupia się na jednym zdarzeniu; w lęku uogólnionym obawy…