Najważniejsze informacje Identyfikacja to normalny proces rozwojowy i społeczny. Problem zaczyna się, gdy staje się sztywna, przymusowa lub sprzeczna z własnymi wartościami. Nie mylić z tożsamością: identyfikacja to proces/strategia, a…

Hipowrażliwość to obniżona wrażliwość na bodźce zmysłowe: dotykowe, słuchowe, wzrokowe, smakowe, węchowe, proprioceptywne (czucie głębokie), przedsionkowe (równowaga) oraz interoceptywne (sygnały z wnętrza ciała). Osoba potrzebuje silniejszych lub liczniejszych bodźców, by…

Hipermnezja to nasilone odtwarzanie informacji: wspomnienia wracają szybko, z dużą ilością detali, często bez zamiaru ich przywoływania. W psychologii opisuje zarówno efekt poznawczy (lepsze przypominanie przy kolejnych próbach), jak i…

Hiperaktywność to wzmożona ruchliwość i trudność w pozostawaniu w bezruchu, często z impulsywnością i nadmierną gadatliwością. To objaw, nie samodzielna diagnoza. Może dotyczyć dzieci i dorosłych; bywa częścią ADHD, ale…

Hedonizm to dążenie do przyjemności i unikanie cierpienia. W filozofii bywa uznawany za tezę, że przyjemność jest najwyższym dobrem. W psychologii i psychiatrii opisuje raczej mechanizmy motywacyjne i składnik dobrostanu…

Habituacja to stopniowe słabnięcie reakcji na bodziec, który się powtarza, jest przewidywalny i nieszkodliwy. Mózg uczy się, że sygnał nie wymaga działania, więc go filtruje, oszczędzając uwagę i zasoby. Przykład:…

Gratyfikacja to subiektywnie przyjemny lub uwalniający skutek czynności, który zwiększa skłonność do jej powtarzania. Obejmuje zarówno przyjemność (np. smak słodyczy), jak i ulgę po spadku napięcia czy niepokoju. W psychologii…

Granice psychiczne to wewnętrzne linie, które wskazują, co jest dla nas akceptowalne w relacjach, komunikacji i bliskości. Porządkują odpowiedzialność („co jest moje, a co cudze”) oraz chronią energię, czas i…

Najważniejsze informacje Naturalna generalizacja bywa pomocna (przyspiesza uczenie), ale jej nadmiar utrwala lęk i unikanie — to sygnał do pracy terapeutycznej. Gdy objawy rozszerzają się na kolejne sytuacje, rozważ konsultację…

Najważniejsze informacje Jeśli trudności z organizacją, hamowaniem impulsów lub pamięcią roboczą utrzymują się ≥6 miesięcy i utrudniają naukę, pracę albo relacje, umów konsultację psychologiczną/psychiatryczną. Nagły, wyraźny spadek sprawności wykonawczej (po…